Fossiele productie van waterstof

Waterstof is geen natuurlijke energiebron. Men moet ze aanmaken, zoals elektriciteit. Bijna 95% van de waterstofproductie wereldwijd gebeurt vandaag met een methode waarbij aardgas dient als grondstof én als energiebron voor het productieproces. 5% van de waterstofproductie gebruikt andere, niet-fossiele productieprocessen:

• Elektrolyse: de grondstof is water. En als men voor de energie die het proces vereist een kernreactor gebruikt, is de waterstofproductie CO2-arm.
• Windelektriciteit: Er zijn voorstellen om ongeplande aanbodpieken van windelektriciteit te gebruiken om waterstofreserves op te bouwen en zo netwerkproblemen of de uitschakeling van windturbines te vermijden. Maar door hun relatief lage productiecapaciteit zijn windturbines niet zo geschikt als het om grote waterstofvolumes gaat. Een voorbeeld: om een tiental voertuigen 200 km te laten afleggen, heeft men 300 m3 waterstof nodig. Via elektrolyse op basis van elektriciteit van windturbines zouden we 2 reuzenwindmolens, met rotorbladen van 80 meter diameter, nodig hebben.  Windturbines zijn dus geen ideaal middel om grote volumes waterstof te produceren.

De rol van kernenergie

Met kernreactoren kan op een totaal andere schaal worden gewerkt. Met één centrale van 600 MW is de productie van 80 000 m3 waterstof per uur mogelijk,. En met reactoren kan tegelijk een deel van de nucleaire proceswarmte worden omgezet tot elektriciteit. In feite gaat het om een soort nucleaire warmtekrachtkoppeling.
Daarvoor hebben we dan wel hogetemperatuurreactoren van een nieuwe generatie nodig. De kernreactoren van Doel en Tihange bijvoorbeeld werken op te lage temperaturen. Onderzoek naar kernreactoren van de 4de generatie kan hier soelaas brengen.

België als voortrekker

Waterstof zal op lange termijn voornamelijk gebruikt worden voor het produceren van synthetische koolwaterstoffen. Dit is een vloeibare brandstof op basis van steenkool waarbij een chemische reactie optreedt tussen de koolstofmonoxide en de waterstof. Koolwaterstoffen zijn een alternatief voor stookolie. In afwachting zal de waterstof enkel gebruikt worden om de stookolie te raffineren.
België is goed geplaatst om op het vlak van fossielvrije waterstofproductie het voortouw te nemen. Daar zijn verschillende redenen voor:

• Ons land heeft, na Houston, de grootste concentratie van chemische fabrieken ter wereld, met name in het Antwerpse havengebied. De vraag naar waterstof voor industrieel gebruik is er zeer groot. Een fossielvrije waterstofproductie voor de chemische industrie kan in ruime mate bijdragen tot de Belgische verankering van belangrijke chemische bedrijven.
• Dankzij zowat 800 km ondergrondse waterstofleidingen beschikken België en zijn grensgebied over het best uitgebouwde waterstoftransportnet ter wereld.
• Daardoor beschikken we ook over alle bijbehorende waterstofcompetenties, zoals opslag en transport in vloeibare vorm of onder hoge druk.